Een leven online

In de laatste jaren hebben we grote veranderingen gezien in hoe de maatschappij omgaat met het ouderschap. Zo wordt er minder vaak verwacht dat vrouwen de meeste zorgtaken op zich nemen, moeders werken meer en vaders hebben vaker een ‘papadag’. Dit in een samenleving waarin kinderen vaker, en vooral steeds jonger, met apparaten spelen en online actief zijn.

Nu zo’n groot deel van ons leven online plaatsvindt, en zelfs peuters in staat zijn tablets te gebruiken voor spelletjes en andere zaken, is het belangrijk om goed te beseffen waar onze kinderen aan worden blootgesteld. Het is onvoorstelbaar tot hoeveel informatie wij en onze kinderen toegang hebben door verbinding te maken met het internet. Het is daarom belangrijk om in gesprek te gaan met je kind over online veilig zijn en online veilig blijven. Om hierbij te helpen hebben we onderstaand overzicht opgesteld met belangrijke gespreksonderwerpen:

1. Beveiliging door wachtwoorden

Het is belangrijk om je privégegevens ook online veilig te houden, zodat niet iedereen daar zomaar bij kan. Een goed wachtwoord is hierbij van essentie. De naam van jullie huisdier volstaat jammer genoeg niet meer als wachtwoord. Leer je kind hoe hij of zij veiligere wachtzinnen kan maken en leg uit waarom dat belangrijk is. Je zal niet de eerste ouder zijn wiens kind het wachtwoord van de werklaptop uit zijn hoofd heeft geleerd en misschien gebruikt voor een eigen account. Besef je goed dat kinderen meer meekrijgen dan jij misschien doorhebt. Zorg er dus voor dat jouw wachtwoorden écht geheim blijven en maak deze aan of sla deze op in een wachtwoordmanager.

2. Online vreemden

Kinderen worden vaak genoeg gewaarschuwd om niet met vreemden mee te gaan of de deur voor vreemden open te doen – deze waarschuwing is ook online zeer belangrijk. Leg je kinderen uit wat je daarmee bedoelt en stel regels in, zoals dat ze alleen online mogen praten met mensen die ze in het echt ook kennen en dat je een manier afspreekt om dit te controleren. Belangrijk is ook om ze te leren over nepprofielen en dat mensen op het internet niet altijd zijn wie ze zeggen te zijn. Daarnaast raden wij ook aan ze op het hart te drukken met de mensen die ze online tegenkomen.

3. Malware

Malware is een veelvoorkomend probleem en kan erg intimiderend overkomen. Er zijn echter eenvoudige stappen die elk gezin, inclusief de kinderen, kan zetten om zichzelf te beschermen. Zo is het belangrijk om je kinderen te leren dat wanneer zij een computerprogramma of smartphone-app willen downloaden, ze dit het beste via de officiële website kunnen doen of via de Google Play Store (voor Android) of via de AppStore (voor iOS). Zo weet je zeker dat je geen nep-applicatie downloadt.

Daarnaast is het ook belangrijk om je kinderen stil te leren staan bij de links waar ze op willen klikken: waar leidt de link naartoe en wat gebeurt er als zij erop klikken? Sommige links kunnen namelijk leiden naar phishing-websites waar kinderen persoonlijke informatie afstaan of aangespoord worden om (ongewild) geld uit te geven aan in-game aankopen.

4. Een tweezijdige relatie

Afhankelijk van hoe oud je kind is, kunnen zij (denken) meer over de digitale wereld te weten dan jij. Als jouw kind een social media-account aan wil maken, maar jij het daar te vroeg voor vindt, ga dan een gesprek aan in plaats van direct ‘nee’ te zeggen. Luister naar hun mening, maar leg uit dat, ook al weet je misschien minder goed hoe Instagram werkt, je wel een beter zicht hebt op mogelijke risico’s. Ouders hebben vaak meer invloed op hun kinderen wanneer het gesprek van twee kanten komt en de kinderen zich veilig voelen om hun gevoelens en ideeën te uiten zonder direct afgewezen te worden.

5. Niet alles online is waar

In deze tijd is het ook voor volwassenen erg moeilijk om nep-nieuws van echt nieuws te onderscheiden. Het is belangrijk om je kinderen bewust te maken van het feit dat niet alles wat online te lezen is daadwerkelijk feiten zijn. Onderzoek belangrijke informatie goed en lees nieuws van meerdere bronnen. Laat je kinderen ook weten dat ze spannende of rare zaken of berichten online ook met jou of andere volwassenen kunnen bespreken. Een goed voorbeeld van de mogelijk vergaande gevolgen van nep-berichten is de ‘Blue Whale Challenge’.

Een gesprek is de eerste stap

Een ouder zijn is geen makkelijke taak – er lijken continu risico’s op te duiken waar je je van bewust moet zijn en elke dag leert je kind weer nieuwe dingen. Deze tips kunnen je misschien helpen met het aangaan van dat eerste gesprek met jouw kind. Neem hier echt de tijd voor. Dit soort zaken bespreek je niet in één dag, maar hebben tijd nodig. Herhaal deze onderwerpen dan ook en zorg dat je ook zelf een goede basiskennis hebt over bovengenoemde onderwerpen. Als jij bewust bezig bent met jouw online veiligheid, zal dit ook gemakkelijker zijn voor jouw kind.

Naast de eerder genoemde tips kan het nooit kwaad als kinderen meer kennis opdoen over cybersecurity. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een interactieve game zoals HackShield. HackShield is een educatieve game die kinderen tussen 8 en 12 opleidt tot ‘Junior Cyber Agent’ en hen leert om zichzelf en anderen te beschermen tegen online gevaren. De game geeft kinderen een heldenrol in de strijd tegen cybercriminaliteit.