De naam ShinyHunters klinkt eerder als een gamingcommunity dan als een groep cybercriminelen. Dat is waarschijnlijk geen toeval. Voor Pokémon-kenners: een “shiny” is een zeldzame Pokémon met een andere kleur dan normaal. Spelers die actief zoeken naar zulke zeldzame Pokémon, worden ook wel shiny hunters genoemd.
De ShinyHunters die regelmatig in het nieuws verschijnen, zijn echter niet op zoek naar Pokémon, maar naar waardevolle persoonsgegevensPersoonsgegevens zijn alle gegevens die iets zeggen over een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon. Denk aan naam, adres, geboortedatum, e-mailadres, telefoonnummer, IP-adres, pasfoto of burgerservicenummer. Maar....
Denk aan namen, e-mailadressen, telefoonnummers, geboortedata, klantnummers en woonadressen. Zulke gegevens zijn interessant voor criminelen. Die gegevens kunnen worden verkocht, gebruikt voor oplichting of ingezet om bedrijven onder druk te zetten. Als de bedrijven niet het gevraagde bedrag betalen, dan publiceren de cybercriminelen al die gegevens.
Daarom hoor je de naam ShinyHunters steeds vaker in het nieuws over datalekken.
Wie zijn ShinyHunters en wat doet deze hackersgroep?
ShinyHunters is een internationaal opererende groep cybercriminelen die bekendstaat om het stelen en verhandelen van gegevens. Het gaat niet om één individuele hackerHacker is iemand die op een slimme manier digitale systemen onderzoekt of probeert binnen te dringen. Dat kan met goede of met slechte bedoelingen. Een..., maar om een georganiseerde groep die haar aanvallen zorgvuldig voorbereidt.
De groep richt zich vooral op bedrijven en organisaties die grote hoeveelheden klantgegevens verwerken. Komen ze eenmaal in de systemen van het doelwit, dan stelen ze die gegevens. Daarna gebruiken ze die data om geld te verdienen. Ze kunnen de gegevens verkopen. Of ze dreigen deze openbaar te maken als een bedrijf niet betaalt.
Beveiligingsonderzoekers zien ShinyHunters rond 2019 voor het eerst opduiken. Vanaf 2020 kwam de naam steeds vaker terug in nieuws over grote datalekken. De groep wordt in verband gebracht met aanvallen op tientallen organisaties over de hele wereld.
Voor jou als consument is dat belangrijk. Je hoeft namelijk niet zelf gehackt te worden om toch geraakt te worden. Als een bedrijf waar jij klant bent wordt gehackt, kunnen jouw gegevens ook in handen van criminelen komen.
Waarom komt de naam ShinyHunters zo vaak in het nieuws?
ShinyHunters werd bekend door aanvallen op grote bedrijven en bekende platforms. De groep wordt bijvoorbeeld in verband gebracht met Ticketmaster, Odido, Pornhub, AT&T en onderwijsplatform Canvas.
Voor veel mensen in Nederland werd de naam vooral bekend door Ticketmaster en Odido. Het zijn organisaties waar veel Nederlanders mee te maken hebben. Daardoor voelen zulke datalekken ineens veel minder ver weg.
Ook de zaken rond Pornhub en Canvas laten zien dat gestolen gegevens gevoelig kunnen zijn. Het gaat niet altijd om “alleen een e-mailadres”. In sommige gevallen gaat het om gegevens die inzicht geven in jouw accountAccount is een persoonlijke toegang tot een digitale dienst, zoals een e-mailprogramma, webshop of socialmedia-platform. Een account bestaat meestal uit een gebruikersnaam (vaak je e-mailadres)... Meer, voorkeuren of gebruik van een online dienst.
Hoe komen ze aan die gegevens?
ShinyHunters komt niet altijd binnen met een ingewikkelde hack. Vaak draait het om misleiding.
Criminelen proberen bijvoorbeeld medewerkers van een bedrijf te misleiden. Ze kunnen zich bijvoorbeeld voordoen als een IT-medewerker. Of alsof ze voor een leverancier of klantenservice werken. Zo proberen ze toegang te krijgen tot systemen. Soms gebruiken ze ook gestolen inloggegevens. Ook maken ze soms gebruik van gestolen inloggegevens of toegangstokens waarmee systemen kunnen worden benaderd.
Als ze eenmaal binnen zijn, zoeken ze naar plekken waar veel gegevens staan. Denk aan klantensystemen, databases of systemen van de klantenservice. Daar staat vaak veel informatie netjes bij elkaar. Handig voor medewerkers, maar helaas ook voor criminelen.
Waarom raakt dit consumenten?
Bij cyberaanvallen denken veel mensen aan een gehackte laptop of een virusVirus is een type schadelijke software dat zichzelf kan verspreiden naar andere bestanden of systemen, zonder dat je dat direct merkt. Het komt meestal binnen... op je telefoon. Maar bij groepen zoals ShinyHunters werkt het vaak anders. Zij richten zich meestal niet direct op jou als persoon. Ze richten zich op bedrijven die jouw gegevens bewaren.
Dat kunnen webshops zijn, telecombedrijven, ticketwebsites, scholen, apps of andere online diensten. De meeste mensen delen hun gegevens met tientallen online diensten en organisaties. Daardoor kun je ook geraakt worden door een aanvalAanval in de digitale wereld betekent dat iemand probeert toegang te krijgen tot een systeem, netwerk of apparaat met de bedoeling om schade aan te... op een bedrijf waar je ooit klant bent geweest. En als criminelen die gegevens in handen krijgen, kunnen ze die gebruiken voor gerichte oplichting, zoals geloofwaardige nepmails, sms’jes of telefoontjes.
Dat maakt datalekken lastig. Je hebt niet altijd controle over waar je gegevens staan. En je weet ook niet altijd hoe goed een bedrijf ze beschermt. Wel kun je alert blijven wanneer een organisatie meldt dat er sprake is geweest van een datalekDatalek betekent dat persoonsgegevens per ongeluk of opzettelijk terechtkomen bij mensen die daar geen toegang toe mogen hebben. Dat kan gebeuren door een hack, een... Meer.
Wat kun je doen na een datalek?
In dit artikel hebben we uitgelegd wie ShinyHunters zijn en waarom hun naam regelmatig opduikt in berichtgeving over datalekken. Wil je weten wat je zelf kunt doen als je gegevens mogelijk zijn gelekt? Lees dan ons stappenplan: Eerste hulp bij datalekken.
Daarin leggen we uit waar je op moet letten. Ook lees je hoe je phishingPhishing is een vorm van online oplichting waarbij iemand zich voordoet als een betrouwbare partij om je persoonlijke gegevens te stelen. Je krijgt bijvoorbeeld een... Meer herkent, wanneer je wachtwoorden moet aanpassen en hoe je je accounts beter beschermt.
Lees: Eerste hulp bij datalekken door KPN en ESET
ShinyHunters laat zien hoe waardevol persoonlijke gegevens zijn voor cybercriminelen. De naam klinkt misschien speels, met een knipoog naar Pokémon, maar de werkelijkheid is serieus. Deze groep richt zich op gegevens van echte mensen, met alle mogelijke gevolgen van dien.
Daarom is het goed om te weten wie ShinyHunters zijn, waarom ze in het nieuws komen en waarom datalekken ook voor jou gevolgen kunnen hebben. Niet om angst aan te jagen, maar om beter voorbereid te zijn wanneer je een verdacht bericht, telefoontje of verzoek ontvangt.
